Avqust 27, 2008 17:16
Muğam, Azərbaycan klassik xalq yaradıcılığı musiqisinin əsas janrı.
Muğam, Azərbaycan klassik xalq yaradıcılığı musiqisinin əsas janrı.
Muğam sözü ərəb dilində işlənilən "məqam" sözündən yaranmışdır. "Məqam" sözü simli alətlərdəki pərdə mənasına gəlir. Hər muğamın da əsas (mayə) notu alətin bir pərdəsində olduğu üçün bu ad verilmişdir. Təxminən XIV əsrə qədər Yaxın Şərq xalqlarının vahid musiqi janrı olmuş, lakin sonralar baş verən ictimai-siyasi dəyişikliklər səbəbindən bu vahid musiqi janrı xalqlara uyğun parçalanmışdır. Klassik şərq muğamı 12 əsas muğam və 6 avazatdan ibarət olmuşdur. Əsas muğamlar: Üşşaq, Nəva, Busəlik, Rast, Əraq, İsfahan, Zirəfkənd, Büzürk, Zəngülə, Rəhavi, Hüseyni və Hicaz, avazatlar isə Şahnaz, Mayə, Səlmək, Novruz, Kərdaniyə, Güvaştdan ibarət idi.
Azərbaycanda 7 əsas, 3 köməkçi muğam var. Əsas muğamlar "Rast", "Şur", "Segah", "Çahargah", "Bayatı-Şiraz", "Şüştər" və "Hümayun", Köməkçilər isə "Şahnaz", "Sarənc" və "2-ci növ Çahargah"-dır.
Klassik şərq muğamını yaradanlar və muğam barədə əsas nəzəri fikirlər Əbu Nəsr Farabi, Əbu Əli ibn Sina, Əlkindi, Əbdülqadir Marağayi, Səfiyyəddin Urməvi və başqaları olmuşlar. Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan professional musiqisinin görkəmli nümayəndəsi Üzeyir Hacıbəyov XX əsrdə Şərq musiqisi və muğam nəzəriyyəsinə dair əsas fikir sahiblərindən biri kimi tanınır.
Muğamın bəstəkarı xalq özüdür
Yazılı musiqi əsərindən fərqli olaraq, muğam kompazisiyası fərd tərəfindən bəstələnmir, müəyyən mövcud şifahi sxem üzrə yaradılır. Əslində muğam mücərrəd fikir kimi mövcuddur, ifa edilməyənə qədər o yoxdur. İfaçı muğamı ifa edən zaman bir növ ona nəfəs verir. Muğam nə vaxtsa kimlərsə tərəfindən bəstələnən melodiyalardan ibarətdir. Amma ümumilikdə muğam sənəti anonimdir. Əvvəllər olduğu kimi indi də yaradıcı istedada malik olan ifaçılar eyni zamanda ayrı-ayrı melodiyalar, əsasən təsniflər və rənglər yaradırlar, amma geniş kütlə üçün onları bəstələyən sənətçinin adı bir qayda olaraq qeyri-müəyyən qalır. Beləliklə xalqın nəzərində bu havaların müəllifi muxtəlif fərdlər yox, xalq özüdür.[1]
Bəşəriyyətin şifahi və mənəvi irsinin şedevri
Keçən əsrin 70-ci illərin əvvəllərində Sovet İttifaqında UNESCO-nun himayəsi altında keçirilən ənənəvi musiqinin beynəlxalq festivalları Qərb üçün Sovet Şərqinin ənənəvi musiqisini, həmçinin orijinal musiqi mədəniyyəti kimi Azərbaycan muğam sənətini «kəşf etdi». O vaxtdan Azərbaycan muğamı dünya mədəniyyəti məkanına daxil olmağa başlayır. 1971-ci ildə UNESCO 50 albomdan ibarət olan «Dünya ənənəvi musiqisinin antologiyası» kolleksiyasına «Şərqin musiqi antologiyası» seriyasında çıxan «Azərbaycan musiqisi» plastinkasını daxil edib. 1975-ci ildə Azərbaycan muğamları yenə də UNESCO tərəfindən «Musiqi mənbələri» seriyasında buraxılıb. Azərbaycan muğamı Tarkovskinin bütün dünya ekranlarını dolaşan «Stalker» filmində də səslənib.
2003-cü ildə UNESCO Azərbaycan muğamını «bəşəriyyətin şifahi və mənəvi irsinin şedevrləri» siyahısına daxil etdi və bununla da muğamın bədii təkrarolunmazlığını və dünya mədəniyyəti üçün dəyərini təsdiq etdi.
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r: muğam
Avqust 26, 2008 22:02
Hadi Sai: "QIZIL MEDALIMI AZƏRBAYCAN MİLLƏTİNƏ HƏDİYYƏ EDİRƏM"
Rəşad Əhmədovu yarımfinalda məğlub edən güneyli taekvandoçu farsların cavabını verdi
XXIX Pekin Yay Olimpiya Oyunlarında İran yığmasına ilk qızıl medalı qazandıran taekvandoçu Hadi Sai Çin əldə etdiyi qızıl medalını Azərbaycan millətinə təqdim edib.
Beləliklə Hadi Sai onu farslaşdırmağa çalışan İran mətbuatına tutarlı bir cavab verib.
Hadi Sai deyib: "Ümid edirəm Azərbaycan milləti, Bostanavalılar və doğulduğum Qara Koyül əhalisi mənim bu hədiyyəmi qəbul edərlər."
Son günlərdə İran telviziyaları onu Azərbaycanlı və türk deyil, Reydə doğulmuş bir fars kimi tanıtmağa çalışırdılar. İdmançı bu jesti ilə onların iddalarını boşa çıxardıb.
Hadi Sai Rəşad Əhmədovla eyni çəkidə yarışırdı.
Onu da bildirmək mraqlı olar ki, Güney Azərbaycan sitələri Hadi Sainin qızıl medal almasını belə şərh edirlər: "Bununla da Pekin-2008 Olimpiya yarışlarında azərbaycanlıların qazandıqları toplam medal sayı 8-ə çatdı".
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r:
Avqust 23, 2008 12:36
Şah İsmayıl Xətai
(17.07.1487 - 23.05.1524)
Səfəvilər dövlətinin banisi, dövlət xadimi və sərkərdə, şair
Şah İsmayıl Xətai (17.7.1487-23.5.1524,Ərdəbildə dəfn olunmuşdur) - Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin banisi. Dövlət xadimi və sərkərdə, şair. Şeyx Heydərin oğludur (anası Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin qızı Aləmşah bəyimdir). Ağqoyunlu Sultan Yaqub (1478-90) Şeyx Heydərin ölumündən (1488) sonra kiçik yaşlı Ismayılı anası və qardaşları (Sultanəli və İbrahim) ilə birlikdə həbs etdirdi. Sultan Yaqubun ölümündən sonra Rüstəm Mirzənin əmri ilə Şeyx Heydərin oğlanları 1492-ci ildə həbsdən azad olundu.
Böyük qardaşı Şeyx Sultanəli Ismayılı özünün vərəsəsi təyin edərək Ərdəbilə göndərdi. Bir müddət Ərdəbildə və Rəştdə gizlədilən İsmayıl sonralar Lahicanda Gilan hakimi Mirzə Əlinil sarayına aparıldı. 1499-cu ilin avqust ayında İsmayıl özünün yaxın tərbiyəçisi və məsləhətçisi olan bir neçə qızılbaş tayfa başçısı ilə birlikdə qoşun toplamaq üçün Ərdəbilə yollandı. O, 1500-cü ilin yazında şamlı və rumlu tayfalarından, habelə Qaradağ və Talış əhalisindən ona qoşulmuş 2 minə yaxın qızılbaşla Qarabağ, Çuxursəd, Şuragil, Kağızman, Tircan yolu ilə Ərzincana gəldi. Burada qızılbaş tayfalarından, habelə Qaradağ sufilərindən təqribən 7 min tərəfdar toplayaraq 1500-cü ilin axırlarında Şirvana hücum etdi və Şirvanşah qoşunlarını məğlubiyyətə uğratdı. Döyüşdə Şirvanşah Fərrux Yasar öldürüldü.
1501-ci ilin payızında Təbrizə daxil olan İsmayıl özünü şah elan etdi. Bununla da paytaxtı Təbriz olan Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin əsası qoyuldu. I Şah İsmayılın tabe olmaq təklifini rədd edən Ağqoyunlu hökmdarı Muradla 1503-cü il iyunun 21-də Həmədan yaxınlığında döyüş də qızılbaşların qələbəsi ilə nəticələndi. Sonrakı illərdə Şah İsmayıl bütün İranı, Xorasanı, İraqi-ərəbi Səfəvilər dövlətinə qatdı. Onun dövründə Səfəvilər dövləti Yaxın Şərqin qüdrətli dövlətlərindən birinə çevrldi. 1514-cü ildə sultan I Səlimin (1512-20) başçılıq etdiyi Osmanlı ordusu ilə Çaldıran düzündə baş vermiş döyüşdə qızılbaşlar məğlubiyyətə uğradılar.
Sonrakı illərdə Şah İsmayıl Şəki hakimliyini, Şirvanşahları, gürcü çarlarını Səfəvilərdən asılı vəziyyətə saldı. O, Şəkiyə növbəti səfərdən Ərdəbilə qayıdarkən vəfat etdi. Yerinə oğlu I Təhmasib keçdi. Türk, fars və ərəb dillərinidə gözəl şerlər yazan görkəmli şair Şah İsmayıl Xətayi əsərlərinin çox hissəsini ana dilində yazmışdır və onun yaradıcılığı Azərbaycan poeziyası tarixində mühüm mərhələ təşkil edir. Onun yaradıcılığının təşəkkül və inkişafında Nəsimi şeri başlıca yer oynamışdır.
Şah İsmayıl Xətayi əruz və heca vəznlərində həm klassik, həm də xalq şeri formalarında epik və lirik əsərlər yazmışdır "Dəhnamə" ("On məktub", 1506) poeması, əxlaqi-didaktik və fəlsəfi "Nəsihətnamə" məsnəvisi ana dilli şerimizin ilk nümunələrindəndir. O, poeziyanın inkişafına müstəsna əhəmiyyət vermiş, türk dilində yazan şairlərə hamilik etmiş, sarayında şairlər məclisi yaratmışdı. Onun hakimiyyəti illərində türk dili nəinki hakim ədəbi dilə çevrilmiş, eyni zamanda, dövlət dili səviyyəsinə yüksəlmiş, diplomatik yazışmalarda belə istifadə olunmuşdur. Şah İsmayıl Xətainin əsərləri Yaxın Şərqin bir sıra ölkələrində yayılmışdır. Əsərlərinini əlyazmaları dünyanın məşhur əlyazma fondlarında və müzeylərində saxlanılır.
(mənbə: www.gamoh.org).
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r: şah ismayıl xətai
Avqust 23, 2008 12:21
Enrique Iglesias "EI Remixes" 2008
Enrique Iglesias - Bailamos (Groove Brothers Radio Edit)YÜKLƏEnrique Iglesias - Do You Know (Ralphi Rosario & Craig CJ's Radio Mix)
YÜKLƏ
Enrique Iglesias - Donde Estan Corazon (Dance Hall Remix)YÜKLƏEnrique Iglesias - Escape (Thunderpuss Club Mix)YÜKLƏEnrique Iglesias - Hero (Metro Mix)YÜKLƏ Enrique Iglesias - Not In Love (Armand Van Helden Club Mix)
Enrique Iglesias - Rhythm Divine (Club Remix)
Enrique Iglesias - Somebody`s Me (Jody Den Broeder Edit)
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r: enrique iglesias ei remixes 2008
Avqust 23, 2008 12:12
5 aylıq doğulan körpə ''Öldü' deyə soyuducuya qoyuldu, basdırılmağa aparılarkən dirildi..
İsraildə prematüre doğan bir qız körpə, həkimlərin "öldü" aşıqlamasından 5 saat sonra həyata
geri döndü. Xəstəxananın Baş həkim Köməkçisi Dr. Moşe Daniel, Channel 2 News kanalına etdiyi şərhdə, körpənin doğulduqdan sonra həyati funksiyalarının dayandığını və körpəni xəstəxana laboratoriyasındakı soyuq otağa götürdüklərini söylədi. Daniel, "Tibbdə bu cür şeylərə şahid oluruq. Ancaq bunu elmi olaraq ifadə edə bilmirik, bu nöqtədə bunun necə olduğunu açıqlaya bilmirik" dedi.
Tel Avivdəki bir xəstəxanadan televiziyaya qonaq olan Dr. Ramı Moşonov isə, soyuq hava otağındakı aşağı istiliyin bir şəkildə körpənin metobolizmasını təsir edərək həyata dönməsinə səbəb ola biləcəyini söylədi.
Bu səhər anasının hamiləliyinin iç qanaması olduğu üçün bitirilən və 5 aylıqkən 610 qram dünyaya gələn körpənin nəbzinin atmadığını fərq edən həkimlərin daha sonra daha detallı testlər etdiyi ancaq həyati funksiyalarının olmaması üzərinə körpənin öldüyünü açıqladıqları ifadə edildi. Bunun üzərinə körpənin cəsədinin ölüm səbəbinin təyin olunması üçün laboratoriyadakı soyuq hava otağına qoyulduğu ifadə olundu.
Aradan 5 saat keçdikdən sonra körpənin atası, körpəsinin cəsədini görmək istədiyini söylədi. Atayla birlikdə içəri girən həkimlər körpənin nəfəs aldığını fərq edincə körpə dərhal reanimasiya otağına alındı.
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r:
Avqust 23, 2008 9:49
Pekin Olimpiadasında avqustun 22-ə olan medal sıralaması
Sıra N-si | Medal qazanan ölkələr | qızıl | gümüş | bürünc | Cəmi |
1. | Çin | 47 | 17 | 25 | 89 |
2. | ABŞ | 31 | 36 | 35 | 102 |
3. | Böyük Britaniya | 18 | 13 | 13 | 44 |
4. | Rusiya | 17 | 18 | 22 | 57 |
5. | Almaniya | 14 | 9 | 13 | 36 |
6. | Avstraliya | 12 | 14 | 16 | 42 |
7. | Cənubi Koreya | 11 | 10 | 7 | 28 |
8. | Yaponiya | 9 | 6 | 10 | 25 |
9. | İtaliya | 7 | 8 | 10 | 25 |
10. | Hollandiya | 7 | 5 | 4 | 16 |
11. | Yamayka | 6 | 3 | 1 | 10 |
12. | Fransa | 5 | 13 | 16 | 34 |
12. | Ukrayna | 5 | 4 | 12 | 21 |
14. | İspaniya | 4 | 6 | 2 | 12 |
15. | Belarus | 4 | 4 | 8 | 16 |
16. | Rumıniya | 4 | 1 | 3 | 8 |
17. | Kanada | 3 | 8 | 6 | 17 |
18. | Polşa | 3 | 4 | 1 | 8 |
19. | Çexiya | 3 | 3 | - | 6 |
20. | Slovakiya | 3 | 2 | 1 | 6 |
21. | Yeni Zelandiya | 3 | 1 | 5 | 9 |
22. | Efiopiya | 3 | 1 | 1 | 5 |
23. | Gürcüstan | 3 | - | 3 | 6 |
24. | Kuba | 2 | 6 | 11 | 19 |
25. | Keniya | 2 | 4 | 2 | 8 |
26. | Braziliya | 2 | 3 | 7 | 12 |
27. | Danimarka | 2 | 2 | 3 | 7 |
28. | KXDR | 2 | 1 | 3 | 6 |
29. | İsveçrə | 2 | - | 3 | 5 |
30. | Macarıstan | 1 | 5 | 2 | 8 |
31. | Qazaxıstan | 1 | 4 | 6 | 11 |
32. | Türkiyə | 1 | 4 | 3 | 8 |
33. | Norveç | 1 | 4 | 2 | 7 |
34. | Zimbabve | 1 | 3 | - | 4 |
35. | AZƏRBAYCAN | 1 | 2 | 4 | 7 |
36. | Özbəkistan | 1 | 2 | 3 | 6 |
37. | Sloveniya | 1 | 2 | 2 | 5 |
38. | Bolqarıstan | 1 | 1 | 3 | 5 |
38. | İndoneziya | 1 | 1 | 3 | 5 |
40. | Finlandiya | 1 | 1 | 1 | 3 |
41. | Estoniya | 1 | 1 | - | 2 |
41. | Monqolustan | 1 | 1 | - | 2 |
41. | Portuqaliya | 1 | 1 | - | 2 |
41. | Tailand | 1 | 1 | - | 2 |
45. | Argentina | 1 | - | 3 | 4 |
46. | Hindistan | 1 | - | 2 | 3 |
47. | İran | 1 | - | 1 | 2 |
48. | Latviya | 1 | - | 1 | 2 |
49. | Meksika | 1 | - | 1 | 2 |
50. | Bəhreyn | 1 | - | - | 1 |
50. | Kamerun | 1 | - | - | 1 |
50. | Panama | 1 | - | - | 1 |
50. | Tunis | 1 | - | - | 1 |
54. | İsveç | - | 4 | 1 | 5 |
55. | Litva | - | 2 | 3 | 5 |
56. | Trinidad və Tobaqo | - | 2 | - | 2 |
57. | Xorvatiya | - | 1 | 3 | 4 |
58. | Avstriya | - | 1 | 2 | 3 |
58. | Yunanıstan | - | 1 | 2 | 3 |
60. | Əlcəzair | - | 1 | 1 | 2 |
60. | Kolumbiya | - | 1 | 1 | 2 |
60. | Qırğızıstan | - | 1 | 1 | 2 |
60
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r: pekin olimpiada medal
Avqust 22, 2008 20:37
İkon hazırlamaq üçün gözəl proqram
Proqramla ICO, EXE, DLL, CPL, VBX, OCX formatlarda ikonlar hazırlaya bilərsiniz --___YÜKLƏ___--
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r:
Avqust 19, 2008 19:48
Nokia 8800 Carbon Arte -Artıq satışa çıxarılıb!
- Qısa şərh:
- Arte model xəttinin nümayəndəsi olan Nokia 8800 Carbon Arte modeli xarici görünüşü və korpusun materialı ilə diqqəti cəlb edir.Slayderin korpusu karbon, titan və paslanmaz poladdan, ekran isə cızılmayan, dözümlü şüşədən hazırlanıb.Tap-for-time funksiyası sayəsində korpusa iki dəfə yüngülcə vurmaq kifayətdir ki,saatın neçə olduğunu öyrənəsiniz.Daxili yaddaş 4GB dır.
- Kamera:
- 3.2 MP, 2048x1536 nöqtə, avtofokus, video VGA 15fps
- Yaddaş:
- 4 GB daxili yaddaş
- 1000 adlıq telefon kitabçası
- Son 20 zəng edilmiş nömrə yaddaşı
- Zəng əməliyyatları:
- Vibrozəng
- 64 tonlu polifonik səs
- MP3 səsləri
- Zəng təyini
- Avtozəng
- SMS əməliyyatları:
- SMS
- MMS
- T9
- Əlaqə tipləri:
- WAP 2.0/xHTML
- GPRS class 10 (4+1/3+2 slots), 32 - 48 kbps
- EDGE class 10, 236.8 kbps
- 3G 384 kbps
- Bluetooth v2.0
- microUSB OTG
- Əlavə xüsusiyyətləri:
- Saat
- Zəngli saat
- Təqvim
- Kalkulyator
- MP3/AAC/eAAC oxuducu
- Səs yazılışı
- Turn-to-mute funksiyası (gələn zəngin səsini almaq üçün telefonu çevirmək)
- Oyunlar
Mobiland.az
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r: nokia 8800 carbon arte
Avqust 19, 2008 19:21
Qəribə deyilmi?
Qəribə deyilmi ki, 10 manatlıq əskinası məsciddə sədəqə olaraq, qoyduqda, bu pul bizə çox böyük bir məbləğ kimi görünür, mağazada qoyduqda isə nə qədər az pul xərclədiyimizi düşünürük?
Qəribə deyilmi ki, namaza və ibadətə sərf etdiyimiz 1 saat bizə bu qədər uzun görünür, TV qarşısında sərf etdiyimiz 1 saat isə bu qədər qısa?
Qəribə deyilmi ki, namazda fikrimizi bir yerə cəmləməkdə çətinlik çəkirik, amma dotlarımızla deyib-güləndə diqqətimiz başqa şeylərə yönəlmir?
Qəribə deyilmi ki, futbol maçının vaxtının uzadıldığını biləndə biz bu qədər sevinirik, amma xütbə həmişəkindən 1 neçə dəqiqə çox davam edəndə, üzümüzdə narazı ifadə yaranır, tez-tez saata baxrırq?
Qəribə deyilmi ki, Qurandan 1 parçanı necə güclə oxuyuruq, amma sevdiyimiz roman heç əlimizdən düşmür?
Qəribə deyilmi ki, konsert zallarında adamlar birinci sıraları tutmaq üçün əldən gedirlər, məscidlərdə isə axırıncı siralar üçün?
Qəribə deyilmi ki, Qurandan 1 neçə ayə əzbərləməkdə nə qədər çətinlik çəkirik, amma edilən dedi-qoduları, müxtəlif boş məzmuna malik mahnı sözlərini isə tez yadda saxlayırıq?
Qəribə deyilmi ki, qəzetlərdə yazılanlara tezcə inanırıq, Allahın kitabı Quranda yazılanlara isə bu qədər çətinliklə və gec?
Hörmətlə:Şəbnəm Sabirli. Əziz oxucular fikirlərinizi gözləyirəm.
Forumda muzakir? et!
Acar sozl?r: qəribə deyilmi
Avqust 19, 2008 19:08
Qərb mədəniyyətinin mənfi cəhətləri
Qərb mədəniyyətinin mənfi cəhətləri və qeyri-əxlaqi tərəfləri: Qərb və onun yaratdığı mədəniyyətin başlıca mənfi cəhətləri: Qərb mədəniyyəti materialistdir. Qərb mədəniyyəti cəmiyyətin bünövrəsi olan ailə müəssisəsinə zərbə vurmuş və onu dağıtmışdır. Qərb mədəniyyəti qızıl öküzə, yəni pula sitayiş edir. Bu mədəniyyətdə pul-para bütləşdirilib. Bu mədəniyyət iffətin nə olduğunu həyatından silib atmış və maviləri kilsələrdə evləndirəcək dərəcədə yolunu azmışdır. Qərb mədəniyyəti israfçılıq, ikiüzlülük, qürur və təkəbbür mənbəyidir. Onun uşaqları tıx yeyib şişman olduğu halda dünyanın digər bölgələrində milyardlarla insan aclıq və səfalətlə mübarizə aparır. Qərb mədəniyyəti qadını reklam, zövq aləti və vasitəsi etmişdir. Yük maşını təkərindən tutmuş ta ülgüc reklamına qədər bütün işlərdə qadınların “xidmətindən” istifadə olunur. Q
|
